เครืองูเห่า เถายาขับปัสสาวะ

เครืองูเห่า เถายาขับปัสสาว………..โดย ‘พี่ต้อม


ชื่อวิทยาศาสตร์ : Toddalia asiatica (L.) Lam.
ชื่อวงศ์ : RUTACEAE
ชื่ออื่น : ผักแปมป่า เล็บรอก สะบ่าสะเระ
ลักษณะทั่วไป : ต้น ไม้เถาเนื้อแข็งเลื้อย กิ่งก้านมีหนาม ใบ ประกอบแบบนิ้วมือ เรียงสลับ ใบย่อย ๓ ใบ รูปขอบขนานแกมไข่กลับ เนื้อใบมีจุดน้ำมันกระจาย ดอก ช่อ กลีบดอกสีเหลืองแกมเขียว ผล สด รูปทรงกลม เมื่อสุกสีส้ม
การขยายพันธุ์ เพาะเมล็ด
เครืองูเห่า ไม้ถิ่นเขาใหญ่ แก้กษัยไตพิการ
…..เครืองูเห่าส่วนใหญ่จะพบอยู่ในป่า เห็นแค่ครั้งเดียวก็จำได้ เพราะเถาจะมีหนาม ใบเหมือนใบกุหลาบ มีใบย่อย ๓ ใบ สมัยโน้น พ่อเม่า (บุญมี ได้ฤกษ์) และตาส่วน สีมะพริก หมอยาปราจีนได้พาเดินป่าที่เขาใหญ่ พบเถางูเห่าเต็มไปหมด ท่านทั้งสองบอกว่า เถางูเห่าแก้กษัย ไตพิการ พอจะจับความได้ว่า ยาแก้กษัยนั้นจะมีองค์ประกอบ ๓ – ๔ อย่าง คือ แก้ปวดเมื่อย ทำให้ปัสสาวะคล่อง ทำให้มีเรี่ยวแรง เป็นยาระบายอ่อนๆ และถ้าจะให้ครบเครื่องยากษัยต้องช่วยทำให้นอนหลับดีด้วย ท่านยังบอกด้วยว่า ยากษัยที่เป็นไม้เถามักจะเด่นทางปัสสาวะเสมอ ต่อมาเมื่อได้มีโอกาสไปตามหมอยาภาคอื่นๆ และศึกษาเพิ่มเติมก็พบว่า หมอยาทุกภาค ทุกชนเผ่าใช้เถางูเห่าไปในแนวเดียวกัน คือ ใช้เถาหรือรวมทั้งราก ต้มน้ำดื่ม แก้ปวดหลังปวดเอว แก้ปวดเมื่อย ขับปัสสาวะ อาจจะใช้เดี่ยวๆ หรือผสมกับสมุนไพรอื่นๆ ต้มน้ำดื่ม
เครืองูเห่า ผักแปม เลือกใช้ให้ถูกต้น
…..พ่อเม่าบอกว่า ยอดและใบของเถางูเห่ากินได้ และนำใบมาให้ลองกิน รสชาติจะขมๆ เผ็ดๆ เหมือนพืชตระกูลส้มทั่วไป ซึ่งคนในเมืองคงไม่คุ้นเคย หลังจากนั้นได้ไปเดินป่าทางเหนือ พบเถางูเห่าขายเป็นผักชื่อผักแปม แต่มีใบย่อย ๕ ใบ เมื่อไปเดินป่ากับหมอยาจึงทราบว่า ผักแปมมี ๒ ชนิด คือ ผักแปมบ้าน กับ ผักแปมป่า ผักแปมที่นิยมกินและเอามาขายกันคือ ผักแปมบ้าน แต่ถ้าเอามาทำยาต้องใช้ผักแปมป่า หรือ เครืองูเห่า มิเช่นนั้นฤทธิ์ของตัวยาจะไม่แรง แต่ใบอ่อน ยอดอ่อน ของเครืองูเห่าก็กินเป็นผักสดได้ เหมาะจะกินกับน้ำพริก ลาบ ก้อย น้ำตก ส้มตำ และขนมจีนน้ำยา คุณจอแบ หมอยากะเหรี่ยงแห่งทุ่งใหญ่นเรศวรบอกว่า กินยอดเถางูเห่า หรือเอาเถามาต้มกิน จะแก้วิงเวียน
…..เครืองูเห่ามีการศึกษาในห้องทดลองพบฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาหลายอย่าง เช่น ต้านเชื้อจุลชีพ ต้านเบาหวาน ลดไขมันในเลือดสูง ต้านอนุมูลอิสระ ต้านอาการอักเสบ ต้านเซลล์มะเร็ง ต้านเชื้อมาลาเรีย ลดปวด ลดการเกาะกลุ่มของเกล็ดเลือด ลดข้ออักเสบ เป็นต้น
ตำรับยา
…..ยาบำรุงกำลัง แก้ปวดเมื่อย แก้กษัย : เถางูเห่า (ถ้าจะให้ดีถากเปลือกออก) นำมาต้มกิน หรือผสมสมุนไพรตัวอื่น เช่น กำลังช้างสาร อ้อยสามสวน เถาวัลย์เปรียง รางแดง ฝาง ม้ากระทืบโรง โด่ไม่รู้ล้ม แล้วแต่จะหาได้ในท้องถิ่น

ปิดการแสดงความเห็น