บัวบกโคก ยาไตหมอสมุนไพรอีสาน

บัวบกโคก ยาไตหมอสมุนไพรอีสาน………..โดย พี่ต้อ

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Stephania pierrei Diels
ชื่อวงศ์ :MENISPERMACEAE
ชื่ออื่ : บัวกือ บัวเครือ บัวบก สบู่เลือด เปล้าเลือดเครือ โกฐหัวบัว
ลักษณะทั่วไป : ไม้ล้มลุก ลำต้นตั้งตรงจากส่วนหัว สูงตั้งแต่ ๓๐ เซนติเมตรขึ้นไป มีน้ำยางใส ใบเรียงสลับ รูปคล้ายรูปวงกลม ปลายใบเป็นติ่งหนามสั้น ขอบใบเรียบ โคนใบแบบก้นปิด ดอกแยกเพศ กลีบดอกตัวผู้สีเหลือง กลีบเลี้ยงสีเหลืองอ่อน ผลเป็นแบบมีเมล็ดเดียวแข็งรูปทรงกลมหรือค่อนข้างเป็นรูปไข่กลับ
การขยายพันธุ์ : เพาะเมล็ด
บัวบกโคก สมุนไพรโรคไตของหมอยาดีเด่น
…..บัวบกโคกเป็นสมุนไพรที่พบบริเวณป่าดิบแล้งผสมเต็งรังในภาคอีสาน ไม่เคยพบในภาคอื่น เป็นพืชตระกูลเดียวกับสบู่เลือด ลักษณะมีหัวใหญ่ที่สะสมอาหารไว้ในหน้าแล้ง หัวมีรสขมเฝื่อน ปัจจุบันหายากเพราะถิ่นที่อยู่กลายเป็นพื้นที่ทางการเกษตร และคนขุดไปขายเป็นไม้ประดับเพราะมีรูปทรงที่สวยงาม
…..การที่บัวบกโคเป็นสมุนไพรหายากทำให้หมอยาพื้นบ้านทั่วไปไม่ค่อยรู้จักใช้ประโยชน์ยกเว้นหมอยาอีสาน ซึ่งบางท่านใช้เป็นยาบำรุงกำลัง ยาบำรุงเลือด แก้ปวดเมื่อยอ่อนเพลีย เป็นยาอายุวัฒนะเช่นเดียวกับสบู่เลือดและบอระเพ็ดแต่ต้องใช้ในปริมาณที่กำหนด โดยใช้หัวฝาน ตากแห้งนำมาบดผสมน้ำผึ้งปั้นเป็นลูกกลอนขนาดปลายนิ้วก้อย รับประทานก่อนอาหาร เช้า-เย็น ครั้งละ ๒ – ๓ เม็ด
…..พ่อชอย สุขพินิจ อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์ แพทย์แผนไทยดีเด่นของกรมพัฒนาการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ปี พ.ศ. ๒๕๕๙ เป็นหมอยาที่นำบัวบกโคกมาใช้ในการรักษาโรคไตวาย พอรู้จึงได้ไปขอต้นบัวบกโคกจากท่านมาปลูกเพื่ออนุรักษ์ไว้ และถามวิธีการใช้เพื่อจะได้เป็นประโยชน์ในการศึกษาวิจัยต่อไป
…..เมื่อ ๒๐ ปี ก่อน ก็เคยได้ยิน พ่อประกาศ ใจทัศน์ หมอยาใหญ่แห่งอีสาน บอกว่า ท่านใช้กลิ้งกลางดงซึ่งเป็นสมุนไพรพี่น้องกับบัวบกโคกในการดูแลไตเช่นกัน แต่ตอนนั้นไม่ได้สอบถามรายละเอียดไว้
…..ตำรับบัวบกโคกแก้โรคไตของพ่อชอย (ที่ได้รับการวินิจฉัยจากโรงพยาบาลแล้ว) ใช้ส่วนหัว ๑๐ หัว นำมาหั่นเป็นแว่นๆ หมาก ๙ เม็ด ผ่าครึ่งตากแห้ง ต้มใส่น้ำพอท่วมตัวยา ต้มเดือด กินวันละ ๓ เวลา ครั้งละ ๑ แก้วกาแฟ (เช้า-กลางวัน-เย็น) พ่อชอยยังบอกอีกว่ากิน ๑ – ๒ หม้ออาการก็ดีขึ้น (๑ หม้อ สามารถกินได้ ๑ สัปดาห์)
ข้อควรระวัง
…..สมุนไพรชนิดนี้ ไม่ควรกินเข้มข้นหรือเกินขนาดที่บอกไว้

ปิดการแสดงความเห็น