สมดุลแห่งตรีโทษ กุญแจสู่สุขภาพ

สมดุลแห่งตรีโทษ กุญแจสู่สุขภาพ
.    การแพทย์แผนไทยเป็นศาสตร์ในการดูแลสุขภาพของคนไทย ซึ่งมีทฤษฎีที่มีความเด่นตรงที่ นำเอาการรับรู้ผ่านอายตนะสัมผัสมาอธิบาย ธรรมชาติ และองค์ประกอบของร่างกายมนุษย์ ตลอดจนวินิจฉัยมูลเหตุของความเจ็บป่วย โดยอ้างอิงกับความรู้สึกสัมผัส เช่น หนัก เบา (ลอย) ร้อน เย็น ชื้น แห้ง และรสต่างๆ ที่ลิ้นรับรู้ เช่น เปรี้ยว หวาน เค็ม ขม ฝาด เผ็ดร้อน เป็นต้น และมีการใช้ประโยชน์ทางยาจากสมุนไพรนานาชนิด ตามองค์ความรู้และประสบการณ์ที่สั่งสมสืบต่อกันมา
.สรรพสิ่งในโลกนี้ เป็นโอสถ
.เพียงแต่ เราต้อง นำมาใช้ให้เหมาะสม
.จักรวาล ประกอบด้วย ธาตุ
.คนเราประกอบด้วย ธาตุ
.มีแรงดึง ดูด และผลัก ซึ่งกันและกัน
.สื่อสาร สัมพันธ์ ผ่านลมหายใจ
.การดื่ม กิน และการสัมผัส
.รักษาชีวิต รักษาผืนดิน แผ่นน้ำและแผ่นฟ้า
.ที่จะเป็นโอสถ ให้ผู้อื่น และโลก
.    ทฤษฎีการแพทย์แผนไทยอธิบายว่า มนุษย์และจักรวาลเกิดจากการที่ธาตุสี่ ได้แก่ ดิน น้ำลม ไฟ มาประมวลรวมกันเข้าในสัดส่วนต่างๆ และมีช่องว่างอยู่ด้วย มนุษย์นั้นประกอบด้วยธาตุดิน ๒๐ ส่วน ธาตุน้ำ ๑๒ ส่วน ธาตุลม ๖ ส่วน ธาตุไฟ ๔ ส่วน ส่วนประกอบต่างๆ ของร่างกายจะบ่งบอกลักษณะของแต่ละธาตุ เช่น ธาตุดิน มีลักษณะที่มีน้ำหนักจับต้องได้ อันได้แก่ อวัยวะต่างๆ ธาตุน้ำ มีลักษณะหนัก เย็น ชื้น ธาตุไฟ มีลักษณะ เบา ร้อน ชื้นพอดี เคลื่อนไหวได้ ธาตุลม มีลักษณะ เบา ไม่มีน้ำหนัก ไร้รูป แห้ง เย็น ในส่วนของกลไกในการทำงานของร่างกาย จะมีการทำงานร่วมกันระหว่างธาตุ ซึ่งเรียกว่าตรีโทษ โดยมีธาตุดินรองรับ ดังนี้
.        เป็นการทำงานร่วมกันของลมและช่องว่างในร่างกาย ทำหน้าที่ให้เกิดความเคลื่อนไหว ทั้งตั้งใจและไม่ตั้งใจ เช่น การกระพริบตา การเต้นของหัวใจ การเคลื่อนไหวของแขนขา การขับถ่าย อาการปวด ความคิดสร้างสรรค์เป็นต้น มีลักษณะเบา แห้ง เย็น ไม่มีรูปร่าง ไม่นิ่ง ซึ่งก็คือกลไกการทำงานของจิตและระบบประสาทนั่นเอง
.        ปิตตะ เป็นการทำงานร่วมกันของธาตุไฟและธาตุน้ำ ทำหน้าที่ในการเผาผลาญ การย่อย ให้ความอบอุ่น การต่อสู้ การตีความ เช่น การย่อยอาหาร การรักษาอุณหภูมิของร่างกาย การอักเสบ ความฉลาด เป็นต้น มีลักษณะร้อน ชื้น ไหลได้ ซึ่งเป็นการทำงานของธาตุไฟเป็นหลัก โดยธาตุน้ำ และธาตุดินเป็นองค์ประกอบ
.       เส เป็นการทำงานร่วมกันของธาตุน้ำและธาตุดิน ทำหน้าที่สร้างการเจริญเติบโต ซ่อมแซมเนื้อเยื่อ เกาะเกี่ยว ยึดโยง มีลักษณะ เย็น ชื้น มีน้ำหนัก ไหลได้
สมดุลไม่เคยนิ่ง ยิ่งแก้ไว ยิ่งสุขภาพดี
.    การทำงานร่วมกันของธาตุตามตรีโทษในร่างกายของแต่ละคน จะส่งผลต่อสุขภาพของคนนั้น หาก วาตะ ปิตะ เสมหะ อยู่ในสภาพที่สมดุล ก็จะนำไปสู่การมีร่างกายที่สมบูรณ์แข็งแรง อย่างไรก็ตามความสมดุลนี้ไม่ได้อยู่ในสภาวะที่หยุดนิ่ง หากแต่เปลี่ยนแปลงไปตามปัจจัยต่างๆ ที่มากระทบ เช่น ฤดูกาล ถิ่นที่อยู่ พฤติกรรม อาหารการกิน วัย สภาพร่างกาย เช่น ความเจ็บป่วย การตั้งครรภ์ การคลอด เป็นต้น ดังนั้นจึงมีความจำเป็นที่จะต้องมีการปรับสมดุลให้กลับสู่สภาวะปกติอยู่เสมอ โดยใช้กฎที่เรียกว่า “กฎความเหมือนความต่าง”
.    ตามกฎนี้ สิ่งที่เหมือนหรือมีคุณสมบัติเหมือนกันจะเสริมกัน เป็นต้นว่า คนที่มีธรรมชาติร่างกายที่เย็นอยู่แล้ว หากสัมผัสกับความเย็นหรือรับประทานอาหารที่มีคุณสมบัติเย็น ย่อมทำให้ความเย็นในร่างกายเพิ่มขึ้นจนถึงจุดหนึ่งร่างกายจะสูญเสียสมดุลจนเกิดการเจ็บป่วยขึ้น ส่วนสิ่งที่ต่างหรือมีคุณสมบัติต่างกันต่างกันจะลดทอนอีกฝ่ายหนึ่งลง เช่น คนที่เจ็บป่วยเนื่องจากร่างกายเย็นเกินไป การใช้ยาหรือกินอาหารที่มีคุณสมบัติร้อนจะทำให้ความร้อนไปลดความเย็นอันเป็นสาเหตุของการเจ็บป่วย จนหายจากโรคที่เกิดจากความเย็นกำเริบได้
.    ในการบำบัดรักษาตามทฤษฎีการแพทย์แผนไทย จะพิจารณาว่า ณ ขณะนั้นร่างกายมีคุณสมบัติใดมากหรือน้อยเกินไป แล้วนำกฎความเหมือนความต่างมาใช้ กล่าวคือ หากคุณสมบัติใดหย่อนหรือน้อยลง ก็ให้ยาหรืออาหารที่มีคุณสมบัติเช่นเดียวกันนั้นเพื่อเสริมให้มากขึ้น แต่หากคุณสมบัติใดมีมากเกินไป ก็ให้ยาหรืออาหารที่มีคุณสมบัติต่างเพื่อไปลดหรือหักล้าง เพื่อให้ตรีโทษกลับสู่ความเป็นปกติ นอกจากนี้การที่ธาตุใดธาตุหนึ่งเสียสมดุล จะส่งผลกระทบไปยังธาตุอื่นด้วยเสมอ เช่น ท้องอืดเป็นอาการของไฟธาตุ (การย่อย) หย่อน หากทิ้งไว้จะเป็นจะส่งผลให้ธาตุลมกำเริบ ดังนั้นจึงต้องได้รับการแก้ไขให้กลับสู่ความเป็นปกติให้ทันท่วงที เปรียบได้กับกองไฟเล็กๆ หากไม่รีบดับ ก็อาจลุกลามสร้างความเสียหายร้ายแรงได้

ปิดการแสดงความเห็น