เอ็นอ่อน เถาคลายเส้น ยืดเอ็นสบาย

เอ็นอ่อน เถาคลายเส้น ยืดเอ็นสบาย……..โดย ‘พี่ต้อม’

Exif_JPEG_PICTURE

ชื่อวิทยาศาสตร์   Cryptolepis buchanani Roem. & Schult.
ชื่อวงศ์   ASCLEPIADACEAE
ชื่ออื่นๆ   เครือเถาเอ็น ตีนเป็ดเครือ เถาเมื่อย หมอนตีนเป็ด กอน
ลักษณะทั่วไป   ไม้เถาเนื้อแข็ง น้ำยางสีขาว เปลือกสีน้ำตาลดำ ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม ดอกสีเหลือง ผลเป็นฝักคู่
การขยายพันธุ์   ใช้เมล็ด

เอ็นอ่อน ทำให้เอ็นอ่อน
เอ็นอ่อนเป็นหนึ่งในยา “สามดูกสี่เอ็น” ของตาส่วน ซึ่งประกอบด้วยดูกใส ดูกกิน ดูกอึ่ง เอ็นอ่อน เอ็นหม่อน เอ็นอ้า อีเอ็น เป็นตำรับยารักษากระดูกและเอ็น เอ็นอ่อนจึงเป็นชื่อที่บ่งบอกสรรพคุณอย่างตรงไปตรงมา ในยาประคบ ยาอบ ยาอาบ ยาย่าง ยาน้ำมัน มักจะมีเอ็นอ่อนเป็นส่วนประกอบเสมอ

Exif_JPEG_PICTURE

ส่วนการทำเป็นยากิน แม่เฒ่ากี้ แม่หมอไทยใหญ่บอกว่า ยาตัวนี้กินมากไม่ได้ เวลาต้มกินให้เอาแต่เถาม้วนเป็นมัดๆ แล้วต้มจนน้ำเดือด จึงค่อยหรี่ไฟลง ต้มต่อไปจนน้ำออกสีแดง ให้กินครั้งละ ๑ ใน ๓ แก้ว(ประมาณ ๘๐ มิลลิลิตร) กิน ๓ ครั้ง ต่อวัน ในการศึกษาด้านพิษวิทยาของเอ็นอ่อนพบว่า ในการทดลองกับหนู ถ้าให้หนูกินจะไม่พบความเป็นพิษ แต่ถ้าให้โดยการฉีดจะทำให้หนูตาย แต่ทั้งนี้ก็ยังต้องศึกษาหาขนาดที่เหมาะสมในการกินต่อไป
พ่ออนุ หมอยาไทยใหญ่จะเรียกเถาเอ็นอ่อนว่า กอน ท่านจะใช้รักษาอาการผอมแห้งไม่มีแรง เดินกุ๊กๆ กั๊กๆ เป็นอัมพฤกษ์ อัมพาต ใช้รักษาเอ็นให้เป็นปกติ โดยใช้เอ็นอ่อนต้มอาบ ต้มสุม รวมทั้งคนที่ไปล้ม ตกต้นไม้ ตกม้า พ่ออนุให้ใช้ต้มอาบเช้าเย็น อาบแล้วให้เข้านอนเลย ตัวยาจะได้ทำงานได้เต็มที่ ส่วนพ่อหมอภาคอื่นๆ ต่างก็ใช้เอ็นอ่อนในสรรพคุณเดียวกัน ปัจจุบันมีการศึกษาวิจัยพบว่า เอ็นอ่อนช่วยบรรเทาอาการอักเสบระยะเฉียบพลัน และอักเสบระยะเรื้อรังในสัตว์ทดลองได้
เอ็นอ่อนนั้นชื่อก็ประกาศให้รู้แล้วว่า ข้าเก่งเรื่องเอ็นอย่างเดียว แต่จะปลูกไว้ก็ไม่เสียหลาย เป็นสมุนไพรที่สมควรดูแลรักษาไว้ใช้ประโยชน์ อย่าไปถากถางทิ้งจนหมด ช่วยกันเอ็นดูเขา เอ็นเราจะสบาย

Exif_JPEG_PICTURE

ตำรับยา
ยาอาบลมเจ็บเนื้อตัวไปทั่วสรรพางกาย
ตีนเป็นเครือ(เถาเอ็นอ่อน) ใบส้มชื่น(เขยตาย) หัวสับปะรด หญ้าช้างน้อย(ชำมะนาด) ต้มอาบแล
ยาน้ำมัน
ให้เอาใบหมากนาวหนึ่ง มะเม่าต้นหนึ่ง เครือเอ็นอ่อนหนึ่ง ใบมะตูมหนึ่ง ใบขัดมอนหนึ่ง ใบขัดลับลืน(ชุมเห็ดไทย)หนึ่ง ใบสะค้านหนึ่ง ขมิ้นหนึ่ง ว่านนางคำหนึ่ง ว่านไฟ(ไพล) หนึ่ง ขิง ๗ กระเทียม ๗ พริกไทย ๗ สิลิปี(ดีปลี) ๗ ตำเอาน้ำใส่ไปสักหน่อย ใส่น้ำมันงา นำหุงเข้ากันเป็นน้ำมัน แก้เป็นเปลี้ย แก้ง่อย ขาลีบ มือลีบ แขนลีบ ดีแล
ยาแก้ปวดเส้น
ให้เอาเถาเอ็นอ่อน แก่นแจง เมล็ดก้ามปู ต้มรับประทานจะหายปวดเส้น
ยายืดเส้น
เอ็นอ่อน ใบขี้หูด(มะกรูด) ใบหนาด ใบหมากนาว ขิงแครงปลากั้ง(เสน่ห์จันทร์ขาว) ตำหมกไฟ จุ่มน้ำอุ่นประคบ
ยาประคบ
ใบหนาด ใบต้นแดง ใบเปล้าใหญ่ เปลือกและใบกุ่ม เปลือกและใบก่าม เอ็นอ่อน เปลือกไม้เอ็นหม่อน ขมิ้นขึ้น ไพล ตะไคร้หอม ตะไคร้ หัวข่าน้ำ หัวข่าคม ต้น ใบ ราก แหน่งหอม ตำลึงทอง(กะทกรก) แก้มอ้น ตำลึง หั่นตำ ทำเป็นยาประคบ
ยาแก้ปวดตามเนื้อ ตามตัว
ใบเอ็นอ่อน ใบตูมตัง ใบมะตูม ใบตูมกา ใบมะละกอ(สาย) ข้าวเจ้า หัวขมิ้นอย่างละ ๑ กำมือ หั่น ตำ ทำเป็นลูกประคบ
ยาประคบ แก้เส้นตึง ให้คลายเส้น
ใช้เปลือกทำเป็นยาประคบ
ยาประคบเป็นล่อย แก้อัมพาต อัมพฤกษ์
สมัดน้อย(หัสคุณไทย) เครือเอ็นอ่อน ใบลำโพงขาว เครือเขาดำ(สังวาลพระอินทร์) ใบกุ่ม ขมิ้นอ้อย ไพลนำมา สับ หั่น ตำ นึ่ง ประคบ
ยาประคบ รถชน ตกต้นไม้
ใบเปล้าสด ใบหนาดสด ใบไม้ดู่สด ใบไม้แดงสด ใบและเครือเอ็นอ่อนสด ใบหมากเยาแดง(สบู่แดง) ใบละหุ่งเทศ ใบกุ่มสด ใบก่ามสด เครือตำยาน หั่น สับ ตำ นำไปทำยาประคบ
ยาย่างหลังคลอด
ใบหนาดสด ใบเปล้าใหญ่ ใบเอ็นอ่อนสด แกลบ ทำเป็นยาย่างหลังคลอด
ยาย่าง แก้ฟกช้ำดำเขียว ตกต้นไม้ ควายชน รถชน
ใบเปล้าใหญ่ ใบหนาด ใบเอ็นอ่อน ทำเป็นยาย่าง
ยาอาบหลังย่าง แก้ปวดเมื่อย
ไม้ส้มป่อย ฮากสาบเสือ เอ็นอ่อน ใบมะขาม ต้มอาบหลังการย่าง
ยาแช่แก้ขากระด้าง เหยียดไม่ออก
ใช้เถา ใบ เอ็นอ่อนต้มพออุ่น เอาเท้าแช่ไว้ ประมาณ ๒ ชั่วโมง วันละ ๓ เวลา เอาออก แช่จนเดินได้ดีขึ้น
ยาอบอัมพาต ร่างกายแข็งข้างใดข้างหนึ่ง
ใบหนาดสด ใบและเถาเอ็นอ่อน ใบเปล้าสด ใบและเปลือกกุ่ม ใบและเปลือกก่าม ใบและกิ่งทองพันชั่ง ใบหัวว่านตูบหมูบ(เปราะป่า)

ปิดการแสดงความเห็น