ส่องฟ้า ล้างพิษเสพติด พิชิตปวดเมื่อย

ส่องฟ้า ล้างพิษเสพติด พิชิตปวดเมื่อย …………….…โดย ‘พี่ต้อม’


ชื่อวิทยาศาสตร์ Clausena harmandiana (Pierre) Pierre ex Guill.
ชื่อวงศ์ RUTACEAE
ชื่ออื่นๆ โปร่งฟ้า ช่องฟ้า
ลักษณะทั่วไป ไม้พุ่มขนาดเล็ก ใบประกอบแบบขนนก เนื้อใบมีจุดน้ำมันกระจาย ดอกช่อสีขาวแกมเหลือง
การขยายพันธุ์ ใช้เมล็ด

 

ส่องฟ้า ยากำลังของพระธุดงค์
พ่อหมอสุนทร  พรหมราช เล่าว่า เมื่อครั้งยังหนุ่มในการบวชพรรษาแรก ได้มีโอกาสเดินธุดงค์ตามหลวงปู่ขาว ในตอนที่ต้องธุดงค์ผ่านป่า ๓ วัน ๗ วัน บางทีไม่มีบ้านคนให้บิณฑบาต ท่าน (หมายถึงหลวงปู่ขาวหรือพ่อสุนทรครับ) ได้เสกใบส่องฟ้ากับใบหมากเม่ากิน เพื่อที่จะได้มีกำลังเดินต่อไป ไม่เหนื่อย ไม่ปวดเมื่อย ไม่หิว
หากไปดูข้อมูลทางโภชนาการที่มีการศึกษากัน จะเข้าใจได้ทันทีว่า ทำไมต้องเป็นใบส่องฟ้า ทั้งนี้เพราะใบของพืชชนิดนี้มีค่าโปรตีนร้อยละ ๑๑.๖๗ ไขมันร้อยละ ๓.๔๑ ร้อยละ ๑๐.๗๘ และคาร์โบไฮเดรตร้อยละ ๕๕.๖๔  นอกนั้นเป็นกากใยและอื่นๆ
ที่จริงแล้วยอดและใบของส่องฟ้าเป็นของโปรดที่วัวควายชอบมาเล็มใบเคี้ยวกิน และเนื่องจากส่องฟ้าเป็นยาร้อน จึงช่วยในการเผาผลาญ ทำให้มีเรี่ยวมีแรงมากขึ้น นอกจากนี้เวลากิน ลิ้นจะรู้สึกขมๆ ซ่าๆ ชาๆ ทำให้ไม่หิวก็เป็นได้ การใช้ส่องฟ้าของพระธุดงค์ก็เป็นเรื่องน่าทึ่งไม่น้อย ส่วนใบหมากเม่านั้นมีรสเปรี้ยว ทำให้สดชื่นชุ่มคอ

ส่องฟ้า ยาเลิกบุหรี่ เลิกเหล้า
ทางภาคเหนือเรียกส่องฟ้าว่า โปร่งฟ้า ใช้เป็นยาเลิกบุหรี่เลิกเหล้า ภญ.รศ.ดร.พาณี  ศิริสะอาด คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เล่าว่า นายอินสม  สิทธิตัน หมอยาพื้นบ้านชาวลำพูน ได้สืบทอดวิธีรักษายาเสพติดจากครูบาหวัน วัดห้วยห้าง ตำบลตะเคียน อำเภอทุ่งหัวช้าง จังหวัดลำพูน ซึ่งเป็นหมอพื้นบ้านด้านพิธีกรรม และรักษาคนติดยาเสพติด ติดเหล้า ติดบุหรี่ โดยมีการใช้ทั้งพิธีกรรมและสมุนไพรร่วมกัน โดยจะให้ผู้ป่วยอบยาสมุนไพร และให้กินใบโปร่งฟ้าสดๆ ดิบๆ หรือใช้ใบแห้งชงดื่ม มีคนจำนวนไม่น้อยยืนยันว่าใช้ได้ผลดี

ส่องฟ้า ยาดี ศรีอีสาน
ส่องฟ้าเป็นสมุนไพรในป่าโปร่ง พบในไม่กี่ประเทศ ได้แก่ ไทย ลาว เขมร เวียดนาม มาเลเซีย
เป็นพืชตระกูลส้ม เมื่อนำใบมาส่องดูจะเห็นต่อมน้ำมันใสๆ กระจายอยู่ทั่วใบ มองทะลุเห็นฟ้าได้ ขยี้ดูจะมีกลิ่นหอมเหมือนใบพืชตระกูลส้มทั่วไป แต่กลิ่นจะหอมฉุนกว่า ส่องฟ้ามีบันทึกไว้ในตำรายาใบลานอีสาน เป็นยาแก้ไข้ แก้ไข้หนาวสั่น แก้กินผิด แก้พิษงู แก้ปวดท้อง แก้ไอ แก้ปวดเมื่อย แก้ฝี
ปัจจุบันส่องฟ้าเป็นสมุนไพรอีสานที่นักวิจัยไทยทำการศึกษามากที่สุดตัวหนึ่ง ผลการวิจัยพบว่า มีฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาและสารสำคัญมากมาย เช่น ฤทธิ์ฆ่าแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดโรคในสัตว์ ฤทธิ์แก้ปวด ลดไข้ และต้านการอักเสบ มีฤทธิ์ต้านอ๊อกซิเดชั่น และฤทธิ์ฟื้นฟูประสิทธิภาพการเรียนรู้และความจำในสัตว์ทดลอง ในรากส่องฟ้าพบสารต้านมาลาเรีย เป็นต้น นอกจากนี้ในการศึกษาพิษเฉียบพลันก็ไม่พบความเป็นพิษ จึงเป็นที่น่าดีใจว่า การศึกษาวิจัยของส่องฟ้ามีมากทั้งจำนวนและความลึกในเชิงคุณภาพ


ส่องฟ้า ยาอบ ยาย่าง สร้างกลิ่นหอม
ถิ่นอีสานมีหมอยาที่มีความเชี่ยวชาญในการใช้ยาประคบ อบ อาบ ย่าง มากที่สุดภาคหนึ่ง และสมุนไพรตัวเก่งในการเข้ายาเหล่านั้นคือ ส่องฟ้า โดยมีคู่หูคือ สมัด เหมือนกับสมุนไพรอีกสองคู่ คือ ผีเสื้อกับบัวฮา เปล้ากับหนาด การที่ส่องฟ้าเป็นที่นิยมใช้ก็เนื่องมาจากใบมีน้ำมันหอมระเหย มีกลิ่นหอมของพืชตระกูลส้ม จึงสามารถแก้วิงเวียน ทำให้หายใจโล่ง เลือดลมไหลเวียนดี ทั้งยังมีฤทธิ์แก้ปวด แก้อักเสบตามที่ได้กล่าวมาแล้ว
ส่องฟ้าเป็นสมุนไพรเด่นที่ก้าวหน้ามาไกลในด้านการศึกษาวิจัย ถือเป็นความหวังในการค้นหาตัวยาใหม่ๆ โดยอาศัยภูมิปัญญาพื้นบ้านผสมผสานกับการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ เพื่อเบิกฟ้าส่องแสงสว่างไสวให้วงการสมุนไพรพื้นบ้านไทย

ตำรับยา
ยาแก้กินของผิด ผะอืดผะอม วิงเวียน
รากพวงพี รากสมัดใหญ่ รากส่องฟ้า รากหญ้านาง ต้มน้ำกิน วันละ ๓-๔ ครั้ง
ยาปวดหัว มัวเหล้า
         กิ่งใบส่องฟ้า ต้มกิน
ยาปวดหัว
         กิ่งและใบส่องฟ้า กิ่งและใบสมัด ผักอีตู่(กะเพรา) สีไค(ตะไคร้) ใบมะตูม ตำน้ำตบหัวเทิน
ยาแก้หนาว
          ฮากส่องฟ้า ฮากสมัดเผาไฟแช่กินดีแล


ยาแก้ไข้หวัด
          นวดใบส่องฟ้าแช่น้ำกินหายแล หรือจะเอากิ่ง ใบ มาต้มน้ำกินก็ได้
ยาแก้ไอ
          รากส่องฟ้าหนึ่ง รากมะเขือขื่นหนึ่ง รากหมากแข้ง(มะแว้ง) หนึ่ง หนักสิ่งละ ๕ บาท เกลือบาทหนึ่ง ต้มด้วยน้ำสามบวยเอาบวยหนึ่ง กินดี
ยาคอแหบ
          ให้เอาฮากส่องฟ้า ฮากดอกพุด ฮากกระจาย ฮากมะเขือขื่น ฮากพวงพี พริก ๗ ขิง ๗ เทียม ๗ ตำใส่น้ำผักคาดเป็นกระสายยา อมกินหายแล
ยาแม่อยู่กรรม
         ใบและรากพวงพี ใบและรากสมัด ใบและรากส่องฟ้า ต้มอบต้มกิน
ยาฟก(ฟกช้ำ)
         หญ้าหอมแก้ว(กะเม็ง) ๑ ใบมะขามตำโพะ(พอก) ยากินในเอาฮากน้ำเต้าน้อย ๑ เครือหางหนู(ชิงช้าชาลี) ๑ ส่องฟ้า ๑ ต้มกินฯ
ยาปวดหลังปวดเอว
         รากสมัด รากส่องฟ้า ใช้เป็นสมุนไพรสด นำมาต้มจนได้ยาสีเหลืองใสมีกลิ่นหอม รับประทานเช้า-เย็น
ยาฟกช้ำจากการกระทบกระแทก
         กิ่งและใบส่องฟ้า กิ่งและใบสมัด เปลือกกุ่ม เปลือกก่าม หัวไพล เถาและใบของเอ็นอ่อน ทุกอย่างใช้ของสด นำยาทั้งหมดมาบดทำเป็นลูกประคบตามตัวสัก ๕-๖ วัน
ยาตั้ง(ประคบ)
        ว่านชน ต้นสมัด ต้นส่องฟ้า ต้นบูฮา(เสนียด) เปลือกมะรุม เปลือกต้นลิ้นฟ้า ว่านไฟ ว่านพาก ทั้งหมด สับละเอียด ผ้าหม้อนิลห่อนึ่งแล้วนำมาตั้งบริเวณที่ปวด


ยาเมื่อย
         ฮากส่องฟ้า ฮากกะยอม เครือเอ็นอ่อน ตำเคี่ยวกับน้ำมันงา ทาดี
ยาช้ำใน รถชน ตกต้นไม้
         ใบเปล้าสด ใบหนาดสด ใบสมัด ใบส่องฟ้า ทำเป็นยาย่าง
ยาริดสีดวงลำไส้
         เอาใบส่องฟ้ามาต้มอาบทั้งกินดีแล
ยาฝีปลาค่อ(ที่มันบวมขึ้นภายนอกยาวเป็นลอนตามต้นขา)
         ฮากช่องฟ้าฝนใส่น้ำปูนใส
ยาฝีปากอาก(เป็นฝีภายนอกมันเป็นตุ่มใหญ่ไม่มีหัว)
          เครือหุนทั้งเครือทั้งฮากตำใส่น้ำปูนใส เอาโพะให้กัดแตกจนหมดหนองเสียก่อน แล้วเอาฮากส่องฟ้า ๑ ฮากสมัดน้อย ๑ ฝาทาดีแท้ๆ
ยาถอนพิษงู
          รากสมัด รากส่องฟ้า ฝนกับสุราให้กิน ๑-๒ กลืน แล้วใช้รากส่องฟ้าฝนกับน้ำมะนาวทา
ยางูจงอางขบ
         ฮากส่องฟ้า ฝนทาดี

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *