มันโหเหี่ยว…สู้มะเร็ง เก่งแก้บวมแก้หนอง

มันโหเหี่ยว สู้มะเร็ง เก่งแก้บวมแก้หนอง ……….. โดย ‘พี่ต้อม’

 
ชื่อวิทยาศาสตร์   Cissus javanica DC./ Cissus discolor Blume. /Cissus repens Lam.
ชื่อวงศ์   VITACEAE
ชื่ออื่นๆ   คำแดง ดาดตะกั่วเถา เอ็นเขา หลังแดง เครือมันเหี่ยว มันหัวเหี่ยว
ลักษณะทั่วไป   ไม้เถา ใบเดี่ยว รูปไข่ถึงใบหอก ใบมีหลายสี สีม่วง สีแดง รอยแต้มสีเขียวอมเทา สีเขียวมีน้อย   ดอกสีขาว ผลสีเขียว สีแดง เมื่อแก่สีดำ
การขยายพันธุ์   ใช้เมล็ด


สมุนไพรพลังแรง ยาดีที่ต้องห้าม
มันโหเหี่ยวมีรากที่เหมือนหัวมันสำปะหลังเหี่ยวๆ หมอยาไทยใหญ่จึงตั้งชื่อว่า มันโหเหี่ยว(โหเป็นภาษาไทยใหญ่หมายถึงหัว) เป็นยาสำคัญมากตัวหนึ่งของพ่อหมอไทยใหญ่ ใช้รักษามะเร็งและอาการปวดบวมต่างๆ ได้ผลดี จนเป็นสมุนไพรที่ขึ้นชื่อ เลยตั้งใจว่าจะต้องขอเจอต้นจริงๆ ให้ได้ ในที่สุดก็มาพบว่ามีอยู่มากมายในป่าบ้านเรา แต่ชาวบ้านนิยมเรียกว่า ดาดตะกั่วเถา เป็นไม้เถาที่มีลักษณะรูปทรง และสีสันของใบสวยงามมาก น่าเอามาปลูกเป็นไม้ประดับ
ครั้งหนึ่งได้ไปที่รัฐฉาน เห็นมันโหเหี่ยววางขายอยู่ในตลาด จึงซื้อไปให้พ่อหมอสันต๊ะดู พ่อหมอยาไทยใหญ่ท่านนี้ก็ยืนยันว่าเป็นมันโหเหี่ยวจริง สมุนไพรตัวนี้มีพลังแรงมาก ใช้เป็นยารักษามะเร็งได้ แต่ห้ามปลูกในบ้านเด็ดขาด มิเช่นนั้นคนในบ้านจะป่วยโดยไม่ทราบสาเหตุ บางทีก็แก้ไขไม่ได้ แต่พ่อหมอเองก็ยังอดไม่ได้ที่จะนำมาปลูกไว้นอกรั้วบ้าน และบอกว่ายังไม่รู้ว่าจะเป็นอะไรหรือเปล่า

Exif_JPEG_PICTURE

แต่นักวิชาการคนรุ่นใหม่อย่างเราก็ไม่นำพาคำเตือนของท่าน นำมันโหเหี่ยวไปฝากปลูกไว้ตามที่ต่างๆ เพื่อเก็บพันธุ์ไว้ ไม่น่าเชื่อว่า หลังจากนั้นไม่นานทุกบ้านก็มีคนเจ็บป่วยอย่างไม่ทราบสาเหตุ แม้ใจหนึ่งจะคิดว่าเป็นเรื่องบังเอิญ แต่เมื่อแจ้งให้เจ้าของบ้านทราบถึงคำเตือนของพ่อหมอ เขาก็รีบย้ายมันโหเหี่ยวไปห่างๆ บ้าน คนที่เจ็บป่วยก็มีอาการดีขึ้น
ส่วนพ่อหมอสันต๊ะส่งข่าวมาว่า ท่านเองเกิดป่วยเป็นโรคเรื้อรังหาสาเหตุไม่ได้ เข้าใจว่าเป็นเพราะมันโหเหี่ยวนั่นเอง และฝากเตือนพวกเรามาว่า ขอให้เชื่อในสิ่งที่ท่านพูด ถึงขนาดนี้แล้วโดยส่วนตัวก็ยังไม่ค่อยเชื่อเสียทีเดียว แต่ถ้าจะให้เอามาปลูกที่บ้านคงไม่กล้าแล้ว
มันโหเหี่ยว พิชิตเนื้อร้าย คลายปวดบวม

พ่อหมอไทยใหญ่ใช้มันโหเหี่ยวในการต้มอาบแก้บวม แต่การอาบของคนไทยใหญ่จะกินน้ำที่ต้มยาสามวักก่อนอาบเสมอ และยังใช้ทำเป็นยาอบเอาไอรม ยาประคบ รวมทั้งเป็นยากินในการรักษาอาการบวม การปวด การอักเสบ ทั้งภายในภายนอก
อาการบวมภายในนั้นในทางการแพทย์พื้นบ้านของไทยใหญ่ อาจหมายถึงก้อนของเนื้องอกในอวัยวะต่างๆ ปัจจุบันเมื่อมีความรู้ทางการแพทย์สมัยใหม่เข้ามาสู่ชุมชน พ่อหมอทั้งหลายจึงได้เรียนรู้ว่า อาการบวมเหล่านั้นก็คือ เนื้องอกหรือก้อนมะเร็ง คำว่า โรคมะเร็ง เนื้องอก ซึ่งชื่อโรคแผนปัจจุบัน จึงไปปรากฏอยู่ในชื่อตำรับยาของพ่อหมอไทยใหญ่ด้วย
มันโหเหี่ยวทั้งห้ายังใช้เป็นยารักษาฝี แผลเป็นหนองที่อยู่ลึกๆ เช่น แผลที่เกิดจากหนามตำ หรือเกิดจากขนบุ้ง เขี้ยวเห็บ หรือขนแมลงตำฝังใต้ผิวหนัง จนเกิดเป็นหนองข้างใน เอามาอบไม่กี่ครั้งจะช่วยดูดหนองออกมา หรือตำพอกแผลหนอง หัวฝีจะแตก หนองพุออกมาเอง

 

แม้ว่าพ่อหมอไทยใหญ่จะรู้จักการใช้มันโหเหี่ยวกันเป็นอย่างดี แต่ไม่มีรายงานการศึกษาวิจัยในเรื่องนี้เลย เท่าที่พบมีแต่บริษัทผลิตสมุนไพรในพม่าที่ทำยาจากมันโหเหี่ยวในการรักษามะเร็งออกจำหน่าย โดยอ้างว่า รากของมันหัวเหี่ยวมีฤทธิ์ในหลอดทดลองและสัตว์ทดลองในการยับยั้งการแบ่งตัวของเนื้อร้าย(tumor cells) บริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ของผู้หญิง ทั้งในปากมดลูก มดลูก และรังไข่ โดยมีสารออกฤทธิ์เป็นพวกไกลโคไซด์ ฟลาโวนอยด์ โพลีฟีนอล บริษัทดังกล่าวยังบอกด้วยว่า มันโหเหี่ยวนี้เป็นสมุนไพรที่มาจากในรัฐฉานซึ่งเป็นรัฐของชาติพันธุ์ไทยใหญ่นั่นเอง
คำเตือนเรื่องการนำมันโหเหี่ยวมาปลูกในบ้านนั้น ความจริงก็มีคุณในอีกแง่หนึ่ง เพราะทำให้มันโหเหี่ยวอันแสนสวยนี้ไม่ถูกคนรบกวน และได้อยู่ในป่าคอยแต่จะเป็นยาอย่างเดียว
เรื่องน่ารู้
• ปัจจุบันพบว่ามีการนำมันโหเหี่ยวไปปลูกเป็นไม้ประดับและมีการขยายพันธุ์ได้แล้ว
• พี่น้องของมันโหเหี่ยวคือ ส้มออบแอบ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Cissus hastata Miq. ทางใต้เรียกว่า ส้มข้าว ส้มเสดสา ทางชลบุรีเรียกส้มสันดาน ทางภาคเหนือใช้เป็นผักแต่งรสเปรี้ยวในอาหาร หมอยาอีสานโบราณห้ามปลูกในบ้าน ใช้รักษามะเร็ง ใช้เป็นยาอบ ยาอาบ แก้ปวดบวม ยาพอกกระดูกหัก เช่นเดียวกันกับมันโหเหี่ยว
• ในบางประเทศ ชาวบ้านกินยอดอ่อน และใช้ใบของมันโหเหี่ยวเป็นผักแต่งรสเปรี้ยวในอาหาร

 

ตำรับยา
ยาแก้เนื้อเหลือง ตาเหลือง
นำหัวของมันโหเหี่ยวมาต้มกิน ฝนกิน หรือต้มรมก็ได้
ยาอาบแก้ ปวด บวม อาการอักเสบ
มันโหเหี่ยวทั้ง ๕ คือ ราก เถา ใบ ดอก ผล ต้มอาบ ก่อนอาบให้กินยาที่ต้มแล้ว ๑ วัก หรือจะใช้ต้มอบด้วยก็ได้
ยาแก้ตัวบวม ตับบวม ไส้บวม ท้องบวม
นำหัวมาหมกไฟให้สุก ลอกหนัง(เปลือก) ออกกิน หรือจะต้มกินน้ำก็ได้ แต่การหมกไฟกินจะดีกว่าต้มกิน หรือใช้หัวของมันโหเหี่ยว ๑ ส่วนบดเป็นผง วุ้นว่านหางจระเข้ ๕ ส่วน น้ำตาลกรวด ๒ ส่วน ต้มเคี่ยวให้ข้น กิน ๑ ช้อนโต๊ะไปอย่างน้อย ๑ เดือน
แผลบวม
ใช้ยอดและใบของมันโหเหี่ยวทำเป็นยาประคบ
ยาพอกแก้กล้ามเนื้อเจ็บปวดหรือปวดเมื่อย
ใช้ใบและยอดตำพอก
ยาพอก ยารมหนามตำ ขนบุ้งฝังอยู่ในเนื้อ เห็บกัด
ใช้ยอดและใบตำพอกหรือต้มเอาไอรม เพื่อดูดหนองฝี ไม่กี่ครั้งก็จะหลุดออกมาหรือหายไป
สะเก็ดเงิน
หัวมันโหเหี่ยว ตานคอม้าทั้งห้า ต้มกิน
ผื่นขึ้นตามตัว
มันโหเหี่ยวทั้ง ๕ ต้มกินต้มอาบ

ปิดการแสดงความเห็น