ตะไคร้ ราชาแห่งยาประคบ อบ อาบ นวด

 

ตะไคร้ ราชาแห่งยาประคบ อบ อาบ นวด…………… โดย ‘พี่ต้อม’

img_0103
ชื่อวิทยาศาสตร์ Cymbopogon citrates (DC.) Stapf
ชื่อวงศ์ GRAMINEAE
ชื่ออื่นๆ ไคร จะไคร lemon grass
ลักษณะทั่วไป ไม้ล้มลุก ลำต้นเป็นเหง้าใต้ดิน ขึ้นเป็นกอ ใบแหลม ตั้งขึ้น ทุกส่วนมีกลิ่นหอม
การขยายพันธุ์ แยกกอ

ตะไคร้คู่กับไก่ ใครไม่รู้จัก
ตะไคร้มีถิ่นกำเนิดแถบเอเชีย แต่ชนชาติที่ใช้ประโยชน์จากตะไคร้มากที่สุดก็คงจะหนีไม่พ้นคนไทยนี่แหละ สมัยก่อนทุกบ้านจะปลูกไว้ใส่ในอาหาร เมื่อต้องการก็ไปตัดเอาต้นสดๆ มาต้มยำทำแกง จะได้กลิ่นหอมแรงกว่าซื้อจากตลาด เพราะสดกว่า กรอบกว่าและน้ำมันหอมระเหยยังคงมีอยู่ในปริมาณมาก ตะไคร้มีชื่อเป็นภาษาอังกฤษว่า lemon grass เนื่องจากมีกลิ่นเหมือนมะนาว แต่ต้นมีลักษณะเหมือนหญ้า คนไทยใหญ่จึงเรียกตะไคร้ว่า (หญ้า)คาหอม เอามาทำเป็นอาหารและยาเช่นเดียวกัน
img_0906         ตะไคร้เป็นเครื่องเทศดับกลิ่นคาวในอาหารจำพวกเนื้อได้หลายอย่าง แต่ที่เข้ากันมากที่สุดคือ ไก่ คนรุ่นแม่ซึ่งทำกับข้าวกันเก่งๆ จะบอกว่า ถ้าขิงต้องคู่กับปลา ไก่คู่กับตะไคร้ แม้แต่ไก่เวลาขาหัก ก็ใช้ใบตะไคร้ ๓-๔ ใบ ทุบพอแตกพอให้มีกลิ่นหอม แล้วเอามาพันหรือมัดขาไก่ที่หัก หรือช้ำบวม ใบตะไคร้ยังใช้รองรังไก่เพื่อไล่พวกไร ดูเหมือนว่าในวัฒนธรรมไทยไก่กับตะไคร้จะเป็นของคู่กันจนแยกกันไม่ออก ดังมีบทกลอนที่ว่า ใบตะไคร้ใช้รองรังไก่ไข่ เมื่อไก่ใหญ่ขาหักตะไคร้พันขา อาบไก่ชนตะไคร้ใช้ต้มยา ไก่ต้มข่าใส่ตะไคร้ได้โฮกฮือ

ตะไคร้ ไล่หวัด ไล่น้ำ ไล่ลม ไล่ฝน
img_0329       ตะไคร้มีสรรพคุณแก้หวัด เนื่องจากมีน้ำมันหอมระเหยทำให้มีฤทธิ์ร้อน ช่วยป้องกันหวัดในสภาพอากาศหนาวเย็น ตะไคร้เหมาะจะใช้เป็นยาแก้หวัดอย่างยิ่ง เพราะมีรสชาติและกลิ่นชวนรับประทาน ไม่เผ็ดเหมือนขิง ไม่เผ็ดร้อนเท่ากระเทียม ไม่ฉุนเหมือนหอมและกระเทียม และอร่อยกว่ากะเพรา
การใช้ตะไคร้ทำเป็นยาก็ง่ายมาก ยามฉุกเฉินเอามาหั่นแล้วเคี้ยวกินสดๆ เลยก็ได้ โดยทั่วไปตะไคร้สามารถนำมาทำเป็นยาได้หลายรูปแบบ ตั้งแต่ต้มต้นสด ชงต้นแห้ง แช่น้ำกิน ต้มอาบหรือแช่อาบ ไปจนถึงอบด้วยไอน้ำ สรรพคุณอื่นๆ นอกจากแก้หวัด ได้แก่ ช่วยทำให้ผ่อนคลาย หายเครียด บรรเทาอาการหงุดหงิด อารมณ์เสีย ลดอาการซึมเศร้า ซึ่งการช่วยปรับอารมณ์นี้จะทำให้ภูมิคุ้มกันและกลไกต่างๆ ของร่างกายฟื้นฟูได้เร็วขึ้น
ตะไคร้ไล่น้ำ เพราะมีสรรพคุณในการช่วยขับเหงื่อ ขับปัสสาวะ จึงช่วยลดอาการบวม ลดความดัน ลดความร้อน และกำจัดพิษออกจากร่างกาย ช่วยให้คนที่เป็นภูมิแพ้ มีผื่น ตุ่ม หรือการอักเสบของผิวหนัง มีอาการดีขึ้นได้
ตะไคร้เป็นยาไล่ลม ช่วยแก้ท้องอืดได้ดี วิธีใช้เหมือนกับการแก้หวัด ใช้ได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ แต่ในเด็กอ่อนต้องลดความเผ็ดร้อน โดยเอาไปย่างไฟหรือเผาให้เป็นขี้เถ้าก่อน ถือเป็นยาสมุนไพรที่ปลอดภัยใช้ได้อย่างสบายใจ
_mg_5115        ตะไคร้ไล่ฝนได้จริงๆ หรือเปล่าไม่รู้ แต่เขาว่าตะไคร้กับฝนไม่ค่อยจะถูกกัน ปีไหนฝนตกมาก ปีนั้นตะไคร้จะไม่งาม ดูเนือยๆ จ่อยๆ ไม่ค่อยอยากโต เวลามีงานบุญทีไร เจ้าภาพภาวนาไม่ให้ฝนตก แต่ถ้าจะให้อุ่นใจจริงๆ ก็ต้องให้สาวพรหมจรรย์ไปปักตะไคร้กลับหัวเพื่อไล่ฝนให้ไปตกที่อื่น อันเป็นเคล็ดที่ใช้กันทั่วประเทศ

ยาหลักแห่งการประคบ อบ อาบ นวด
ตะไคร้เป็นสมุนไพรที่นิยมใส่ในยาประคบ อบ อาบ มากที่สุดตัวหนึ่ง เพราะมีฤทธิ์ของตัวยาที่ช่วยได้หลายระบบของร่างกาย คือ ระบบทางเดินหายใจ ทำให้หายใจโล่ง แก้หวัดและภูมิแพ้ ระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ ช่วยแก้ปวด แก้อักเสบ แก้ปวดหลังปวดเอว ระบบผิวหนัง ช่วยในการขับเหงื่อ ช่วยแก้อักเสบ และระบบประสาท ช่วยทำให้ผ่อนคลาย
จากการศึกษาในห้องทดลองพบว่า ตะไคร้มีสรรพคุณระงับปวด ต้านการอักเสบ ต้านมะเร็ง ต้านอ๊อกซิเดชั่น ขับปัสสาวะ(อ่อนๆ) ลดความดัน ลดการเกร็งของลำไส้ ฆ่าเชื้อราและแบคทีเรีย เป็นต้น งานวิชาการเหลานี้จึงช่วยสนับสนุนสรรพคุณทางยาของตะไคร้ที่กล่าวมาข้างต้น
ตะไคร้เป็นสมุนไพรที่ช่วยสร้างสมดุลและให้ความพอดีของกลิ่น รส และความรู้สึกสัมผัส ทั้งยังหาง่าย ปลูกง่าย ใช้ง่าย ตายยาก มากสรรพคุณ จึงเป็นสมุนไพรที่ติดดินเยี่ยงคนสามัญธรรมดา แต่คุณค่านั้นยิ่งใหญ่อย่างราชา

 

ตำรับยา
ยาแก้ไอ เจ็บคอ เป็นตุ่มในคอเด็กเล็ก
หัวตะไคร้ย่างไฟอ่อนๆ จนเหลืองเกรียมจัด ฝนกับน้ำมะนาวแทรกเกลือเล็กน้อย หรือเอาหัวตะไคร้มาเผาจนเป็นถ่านดำ บดผสมเกลือพอเค็มแทรกมะนาว แล้วเอามากวาดคอเด็ก วันละ ๒ ครั้ง เช้า-เย็น ทุกวันเป็นเวลาอย่างน้อย ๒-๓ สัปดาห์ อาการไอเจ็บคอรุนแรงในทารกจะหายไป
ยาอบแก้นอนไม่หลับ
ตะไคร้ กะเพราแดงและข่า อย่างละ ๓ ต้น ตัดเป็นท่อนๆ ใส่หม้อต้มให้เดือดจนเป็นไอน้ำ ใช้สำหรับอบในกระโจม ประมาณ ๑๕-๒๐ นาที ช่วยขับเหงื่อ เมื่อเหงื่อแห้งแล้ว จึงอาบน้ำช่วยให้ตัวเบา สดชื่น คลายเครียด หายปวดศีรษะ นอนหลับสบาย
ยาลมจุกหัวใจแสบร้อน
ให้เอาพริกไทย ๗ เม็ด ดีปลี ๗ ผล ขิง ๗ แว่น ตระไคร้ ๗ ต้น กะทือ ๗ หัว บดเป็นผงหรือแท่งไว้กินกับน้ำผึ้งหรือน้ำร้อน
ยาแก้ปวดหลังปวดเอว
นำเหง้าตะไคร้ในดินมาคั่ว ชงน้ำร้อนดื่มไปเรื่อยๆ
ยาอบและอาบหลังคลอด
ใบส้มป่อย ข่า ใบตะไคร้ ใบมะขาม ไพล(ไพลเหลืองหรือไพลดำก็ได้) ลูกมะกรูด ใบมะดัน นำวัตถุดิบมาต้มรวมกันแล้วนำมาอบหรืออาบ ช่วยให้ตัวหายบวม กำจัดกลิ่นตัว ช่วยทำให้ผิวพรรณผุดผ่อง คนทั่วไปก็อบได้ ผิวจะสวย จิตใจสบาย เบาเนื้อ เบาตัว

ปิดการแสดงความเห็น