ค้อนกระแต…แม่ยาของหมออีสาน

ค้อนกระแต แม่ยาของหมออีสาน…….โดย ‘พี่ต้อม’

kkon(ค้อนกระแต)ชื่อวิทยาศาสตร์ Premna herbacea Roxb.
ชื่อวงศ์ LABIATAE (LAMIACEAE)
ชื่ออื่นๆ ละครโคก พายสะเมา ยาข้าวเย็น
ลักษณะทั่วไป ไม้พุ่ม ใบเดี่ยว รูปขอบขนานถึงใบหอก ดอกช่อแบบช่อแยกแขนง สีน้ำตาลเข้มออกที่ซอกใบใกล้ปลายยอด ผลแห้งแตก ทรงกลม
การขยายพันธุ์ ใช้เมล็ด


สมุนไพรหัวแข็ง แห่งป่าเต็งรัง

konk(ยาหัวข้อ  หัวฆ้อนกระแต ข้าวเย็นใต้ (3))
ตอนที่เริ่มศึกษาตัวยาของชาวอีสานใหม่ๆ ค้อนกระแตเป็นสมุนไพรอีสานที่รู้จักเป็นตัวแรกๆ เพราะหมอยาอีสานทุกคนจะต้องเอ่ยถึง พ่อเม่าบอกว่า ที่ได้ชื่อเช่นนี้ ก็เพราะค้อนกระแตแข็งมาก มักขึ้นอยู่ในป่าโคกหรือป่าเต็งรัง จึงมีอีกชื่อหนึ่งว่า ละครโคก พืชที่ขึ้นได้ในสภาพพื้นที่แบบนี้มักสะสมอาหารไว้ในราก เพื่อสู้กับความแห้งแล้งและไฟป่าซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของป่าประเภทนี้ ค้อนกระแตเป็นพืชที่ไม่ได้กระจายตัวอยู่ทั่วไปหรือเป็นที่รู้จักกันแพร่หลาย เพราะขึ้นเฉพาะในระบบนิเวศแบบป่าเต็งรังซึ่งส่วนใหญ่พบในเพียงไม่กี่ประเทศ เช่น พม่า ไทย ลาว กัมพูชา ส่วนในอินเดียและจีนมีอยู่บ้างเล็กน้อย
หมอยาอีสานจะเดินป่าหาหัวหรือรากของค้อนกระแตมาเก็บไว้ใช้ทำยาฝนหรือยาต้ม ใช้รักษาได้ทุกโรค พ่อประกาศบอกว่า หัวค้อนกระแตเป็นแม่ยาของยาทั้งหลาย ส่วนยาหัว หรือยานางหนุ่มเครือ ก็เป็นพ่อยาของยาทั้งหมด ค้อนกระแตสามารถใส่รวมกับยาตัวอื่นๆ ได้หมด ไม่ผิดกับใคร ใช้ได้กับทุกโรค ทั้งอาการไข้ ไอ หอบ โรคกษัย ไตพิการ จะใช้เพียงตัวเดียว หรือเอาเข้ายาซุม(ยาซุมคือยาหลายชนิดที่ประกอบกันเข้าเป็นตำรับ)ก็ได้ แต่จะขมสักหน่อย ในยาหม้อใหญ่ของพ่อประกาศซึ่งเป็นยาบำรุงแก้สรรพโรคภัยนั้น จะขาดค้อนกระแตไม่ได้เลย
ค้อนกระแต แก้มะเร็ง น้ำเหลืองเสีย

kkno(ยาหัวข้อ  หัวฆ้อนกระแต ข้าวเย็นใต้ (16))
เป็นที่รู้กันดีในหมู่หมอยาว่าสมุนไพรข้าวเย็นเหนือ ข้าวเย็นใต้เป็นตัวยาหลักในตำรับยารักษามะเร็งและน้ำเหลืองเสีย ค้อนกระแตมีชื่ออื่นๆ ว่า ข้าวเย็นโคก ข้าวเย็นใต้ ยาหัวข้อ หมอยาไทยนิยมใช้ค้อนกระแตแทนข้าวเย็นใต้ โดยใช้คู่กับข้าวเย็นเหนือ ในตำรับยาแก้ประดง แก้คุดทะราด น้ำเหลืองเสีย แผลฝี แผลเน่าเปื่อย แก้กามโรค ในตำรายาโบราณอีสานมีตำรับยามะเร็งที่มีค้อนกระแตเป็นส่วนประกอบอยู่ด้วย ในทางวิชาการพบว่า ค้อนกระแตมีฤทธิ์ต้านมะเร็งและเนื้องอกในห้องทดลองได้ดีมาก
ปวดเข่าปวดขา เรียกหาค้อนกระแต
ในหมู่หมอยาอีสานเป็นที่รู้กันดีว่า ค้อนกระแตเป็นยาแก้อัมพฤกษ์ อัมพาต อาการปวดเข่าเรื้อรัง แก้ปวดเมื่อย ปวดแข้ง ปวดขา โดยใช้หัวค้อนกระแตต้มกินเดี่ยวๆ หรือผสมยาตัวอื่น เรียกได้ว่ายาแก้ปวดเข่า ปวดแข้งปวดขาของหมอยาอีสานจะต้องมีค้อนกระแตอยู่ด้วยเสมอ
สรรพคุณด้านนี้ได้รับการยืนยันจากการศึกษาวิจัยที่พบว่า ค้อนกระแตมีฤทธิ์ลดการอักเสบเรื้อรังได้ดี และมีฤทธิ์ลดไข้อีกด้วย
ค้อนกระแตเป็นสมุนไพรที่ต้องเก็บเกี่ยวจากธรรมชาติ ไม่สามารถจะเพาะปลูกในเชิงเศรษฐกิจได้ แต่ทุกวันนี้ป่าเต็งรังกำลังเสื่อมโทรม ถูกบุกรุกทำลายเพื่อปลูกพืชเศรษฐกิจเชิงเดี่ยว น่าหวั่นใจว่า ค้อนกระแตที่อาจเป็นความหวังในการพัฒนายาแก้ข้อเสื่อม เข่าเสื่อม โรคมะเร็ง และสมุนไพรอีกหลายตัวที่อยู่คู่กับป่าเต็งรัง จะสูญหายไปก่อนที่เราจะได้ใช้ประโยชน์จากสรรพคุณอันทรงคุณค่าของพวกเขา

onkk(ค้อนกระแต3)ตำรับยา
ยาแก้ปวดเข่าเรื้อรัง
หัวค้อนกระแต เถาเอ็นอ่อน หัวเข้าคลอน ต้มกิน
ยาแก้กษัย แก้ปวดเมื่อย
แก่นจำปา รากเปล้า ยาหัวหรือหัวค้อนกระแต เครือเขาปลอก ตาไก้ ตากวง ต้มกินเป็นยาระบาย แก้กษัย แก้ปวดเมื่อย
ยารักษาโรคมะเร็ง
หัวค้อนกระแต หัวข้าวเย็นเหนือ ลำต้นส้มกุ้ง เปลือกต้นสะเดาช้าง และลำต้นขมิ้นเครือ ต้มน้ำดื่ม แก้มะเร็ง
ยารักษาโรคมะเร็ง
ให้เอาแก่นค้อแลนหนึ่ง รากแฮนกวงหนึ่ง รากโกทาหนึ่ง แก่นข่าลิ้นหนึ่ง ยาหัวค้อนกระแตหนึ่ง ดูกใสหนึ่ง แก่นกะยูงหนึ่ง อ้อยดำหนึ่ง ต้มกิน(เสมอภาค) คาย ๕ บาท บ่แตกปัวเทินหายแลฯ
IMG_1984บำรุงน้ำนมตอนแม่อยู่ไฟ
ยาหัวข้อ(หัวค้อนกระแต) หนาด เป้า ต้มกิน

ปิดการแสดงความเห็น