ข้อมือนาง… กางกั้นพิษ พิชิตปวด

1 (14)

ข้อมือนาง กางกั้นพิษ พิชิตปวด…โดย’พี่ต้อม’
ชื่อวิทยาศาสตร์  vernonia volkameriifolia Wall. ex DC .
ชื่อวงศ์  ASTERACEAE (COMPOSITAE)
ชื่ออื่นๆ  ยาแก้ หยาน มะโหกโตน
ลักษณะทั่วไป  ไม้ล้มลุก ใบเดี่ยว เรียงตรงข้าม ขอบใบจัก ดอกช่อ สีขาวหรือขาวแกมม่วง ออกที่ปลายยอด ผลแห้งไม่แตก
การขยายพันธุ์  ใช้เมล็ด

 

 

ข้อมือนาง
ข้อมือนาง เป็นสมุนไพรแก้ปวดแก้อักเสบที่พ่อหมอยาไทยใหญ่รู้จักกันดีทุกคน นิยมนำเปลือกและใบของไม้ข้อมือนางมาต้มกิน หรือใช้ล้างแผลจากการถูกยิง แทง ฟัน และเป็นส่วนผสมของยาก๊อบกระดูก(พอกบริเวณที่หัก) รวมทั้งอาบรักษาโรคผิวหนัง ตุ่มคัน แผลพุพอง หรือใช้ใบอ่อนขยี้ใส่จมูกเพื่อห้ามเลือดกำเดาไหล ข้อมือนางมีอีกชื่อหนึ่งว่า ยาแก้ หรือบางครั้งพ่อหมอก็เรียกรวมกันว่า ยาแก้ข้อมือนาง
P1020566      สมุนไพรของไทยใหญ่ที่ขึ้นต้นด้วยคำว่า ยาแก้ นั้น หมายถึงความสามารถในการรักษาอาการปัจจุบันทันด่วน เช่น ถ้ามีอาการปวดท้องแบบปุบปับ ฟกช้ำดำเขียว ช้ำใน เป็นต้น น่าเสียดายว่าไม่มีรายงานการศึกษาสมัยใหม่เกี่ยวกับข้อมือนางมากนัก แต่เนื่องจากเป็นพืชในตระกูลเดียวกับหญ้าดอกขาว ซึ่งมีสรรพคุณเด่นคือ แก้อักเสบได้ดีมาก จึงเป็นไปได้ว่า ข้อมือนางจะมีฤทธิ์เช่นเดียวกัน
ตำรับยา
ยาแก้ปวด แก้อักเสบจากแผลของการต่อสู้ เช่น มีด กระสุน
นำใบของข้อมือนาง มาตำแล้วนำไปต้ม ๓ เอา ๑ ใช้ล้างแผลและกินวันละ ๓ เวลา
ยาแก้อาการเลือดเป็นพิษทำให้มีผดผื่นคัน
เอาเปลือกข้อมือนางมาต้มอาบ ส่วนใบใช้ต้มกิน
ยาบำรุงเลือดลมสำหรับสตรีหลังคลอด
ข้อมือนางทั้ง ๕ ต้มอาบหลังคลอด ก่อนอาบให้กิน ๓ อึก
ยาผู้หญิงผิดเลือด จ่อย ผอม
ใบของไม้ข้อมือนางนำมาต้มอาบ

IMG_2448
เรื่องน่ารู้
• ใช้ประกอบอาหารเพิ่มปริมาณเนื้อให้มากขึ้น ทำให้รสชาติดีขึ้น หรือกินแทนเนื้อหรือปลาโดยเอาหนัง(เปลือก) ผสมกับเนื้อทำอาหาร หรือนำเปลือกมาผัดกินกับมะเขือเทศ
• ในตำรายาจีนมีการบันทึกการใช้ประโยชน์ทางยาของข้อมมือนาง โดยผลช่วยกระจายลมและความชื้น ขับปัสสาวะ ทั้งต้นใช้รักษาโรคไขข้ออักเสบ อาการปวดข้อ และอื่นๆ

นิทาน
      มีนิทานของหมอยาไทยใหญ่เล่าว่า นายพรานยิงสัตว์ด้วยธนูอาบยาพิษ เมื่อสัตว์ล้มลงนายพรานเอาใบข้อมือนางมาคลุมไว้แล้วตั้งใจไปตามเพื่อนมาแล่เนื้อ กลับมาอีกทีสัตว์หนีไปแล้ว และยังมีเรื่องเล่าต่อไปอีกว่า ถ้าสัตว์ถูกนายพรานยิงจะหนีมาหาสมุนไพรต้นนี้ แล้วจะหายจากการบาดเจ็บสามารถหลบหนีต่อไปได้  

P1040432
ข้อมือนาง ไม้กลางไพรที่ได้รับนามอันเพราะพริ้งจากลำต้นที่กลมเกลี้ยงอวบขาว ราวกับอ้อมกอดของนางที่จะปกป้องมนุษย์และสัตว์ใหญ่น้อยให้ไกลห่างจากพิษภัย ดอกสีขาวที่ปลิวฟูฟ่อง ดังความปรารถนาของหมอยาที่จะช่วยเหลือเยียวยาผู้คนอย่างไม่เหนื่อยหน่ายนั่นเอง

ปิดการแสดงความเห็น