ฮ่อสะพายควาย ผู้ชายเมียหลง

ฮ่อสะพายควาย ผู้ชายเมียหลง …โดย ‘พี่ต้อม’

IMG_0667
ชื่อวิทยาศาสตร์ Berchemia floribunda Wall.
ชื่อวงศ์ RHAMNACEAE
ชื่ออื่นๆ โฮมาลอง โหมะลอง เคอแข่ปาม่า
ลักษณะทั่วไป ไม้เถาเลื้อย ลำต้นมีรยางค์คล้ายเส้นด้ายออกจากซอกใบ ใบเดี่ยว เกิดสลับตามกิ่งแขนงที่ยื่นออกไป ก้านใบสั้น ใบรูปหอกแคบ เห็นเส้นกลางใบชัดเจน ผิวใบไม่มีขน ขอบใบหยักคล้ายฟันเลื่อย
การขยายพันธุ์ ใช้เมล็ดและกิ่งชำ


ฮ่อสะพายควาย สมุนไพรงานมงคล

IMG_0679
ฮ่อสะพายควาย มีเรื่องเล่าถึงที่มาของชื่อนี้ว่า ในอดีต คนไทย คนจีนฮ่อ และคนอีกหลายชนเผ่าอาศัยอยู่ในถิ่นเดียวกัน ต่างทำไร่ทำนาและไปมาหาสู่กัน อยู่มาวันหนึ่งคนไทยกำลังทำไร่อยู่ ก็เห็นคนจีนฮ่อต้อนฝูงควายไปขาย ควายตัวหนึ่งได้รับบาดเจ็บ คนจีนฮ่อจึงหยุดพักและไปตัดไม้เถาชนิดหนึ่งมาต้มกิน จากนั้นก็สะพายควายตัวที่เจ็บเดินทางต่อไป คนไทยจึงนำไม้เถาชนิดนั้นมาต้มกินแล้วเรียกว่า ฮ่อสะพายควาย ซึ่งนิยมต้มกินในงานมงคล เช่น งานแต่งงาน รวมทั้งใช้รากและเถาตากแห้งเก็บไว้ใช้ดองเหล้า หรือต้มน้ำกินเพื่อบำรุงกำลัง
เราจะพบฮ่อสะพายควายในตำรับยาดองบำรุงกำลังแทบทุกตำรับของหมอเมือง ส่วนหมอยาไทยใหญ่เรียกฮ่อสะพายความว่า เคอแข่ปาม่า มีความหมายว่า จีนแบกม้าพาไป สรรพคุณที่สำคัญ ตามการใช้ของพ่อหมอไทยใหญ่คือ กินแล้วทำให้เมียหลง โดยใช้ทั้งรากและเถาดองกินหรือต้มกิน ส่วนใบจะต้มหรือชงน้ำกิน ทำให้เลือดลมเดินสะดวก บำรุงกำลัง บำรุงข้อให้แข็งแรง บำรุงกำหนัด เป็นยากระตุ้น
IMG_0671
การศึกษาวิจัยพบว่า ฮ่อสะพายควายมีสารที่มีฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ phosphodiesterase ซึ่งเกี่ยวข้องกับหลายระบบของร่างกาย เช่น การหดตัวของกล้ามเนื้อหัวใจ การคลายตัวของกล้ามเนื้อเรียบ การแข็งตัวของอวัยวะเพศ ระบบภูมิคุ้มกัน เป็นต้น ปัจจุบันมีความพยายามในการหายาตัวใหม่จากสารในกลุ่มนี้

ฮ่อสะพายควายเป็นสมุนไพรอีกชนิดหนึ่ง ที่ปู่ย่าตายายของเราฉลาดในการผูกเรื่องให้สนใจจดจำชื่อและสรรพคุณ เพื่อจะได้ถ่ายทอดส่งต่อให้ลูกหลานได้ไม่มีลืม

IMG_0676
ตำรับยา
ยาบำรุงกำลัง แก้ปวดเมื่อย
ราก เถา หั่นตากแห้งดองเหล้า หรือต้มน้ำกินบำรุงกำลัง
ยาบำรุงกำลัง
ใบต้มน้ำหรือชงกิน

DSC_0049

ปิดการแสดงความเห็น