บันทึกของแผ่นดิน ๘ (บอระเพ็ด)

บอรเพ็ด ขมวันละนิด พิชิตความแก่ …………..โดยพี่ต้อม

ชื่อวิทยาศาสตร์ Tinospora crispa (L.) Miers ex Hook.f. & Thomson
ชื่อวงศ์ MENISPERMACEAE
ชื่ออื่นๆ เครือเขาฮอ จุ้งจิง เจตมูลหนาม ตัวเจตมูลยาน เถาหัวด้วน
ลักษณะทั่วไป ไม้เถา ลำต้นมีปุ่มปม ใบเดี่ยว เรียงสลับ ดอกสีเหลืองอมเขียว ทุกส่วนมีรสขม
การขยายพันธุ์ เพาะเมล็ด แยกเถาไปปลูก ปักชำ ..Continue

บันทึกของแผ่นดิน ๘ (เตยหอม)

—มือ เกลือเล็กน้อย นำสมุนไพรทั้งหมดมาสับให้ละเอียด เอาเกลือโรย และน้ำพรมเล็กน้อย แล้วเอาผ้าขาวบางห่อ มัดชายผ้าให้เป็นจุก นำไปวางบนปากหม้อนึ่งข้างที่ต้มน้ำเดือดรออยู่แล้ว พอห่อยานั้นสุกให้ยกลง ปล่อยให้พออุ่นๆ ยกไปประคบบริเวณที่มึนชา พอเย็นแล้ว ให้นำขึ้นไปนึ่งใหม่ ใช้ยานี้ประมาณ ๓ วันๆ ละ ๕ครั้ง ๑-๒ วันเปลี่ยนยาใหม่ ๑ ครั้ง ข้อห้าม/ข้อปฏิบัติ ห้ามกินผลไม้ เนื้อ ไข่ หลังจากประคบแล้วให้เดิน— ..Continue

บันทึกของแผ่นดิน ๘ (ดีปลากั้ง)

..ประโยชน์ทางยาของดีปลากั้งนั้นตรงกับสมุนไพรหลายชนิดที่เป็นของขม ซึ่งเชื่อกันว่า บำรุงตับ บำรุงสายตา ช่วยรักษาเบาหวานและความดัน ซึ่งชวนให้นึกถึงสมุนไพรในตระกูล Acanthaceae ซึ่งส่วนใหญ่ก็มีสรรพคุณลดน้ำตาล ลดความดัน แก้อักเสบ และที่รู้จักกันดีคือ ฟ้าทะลายโจร ส่วนดีปลากั้งนั้นไม่มีรายงานการกินเป็นผักหรือใช้เป็นยาในที่อื่นๆ ทั้งๆ ที่พบในอินเดีย พม่า และมาเลเซียด้วย เห็นทีรสนิยมการกินของขมนั้นอาจจะมีเฉพาะคนอีสานและคนล้านนาบ้านเฮาเท่านั้นดีปลากั้งเป็นผักดอกสวยที่ไม่ค่อยมีใครนิยมกิน แต่ที่จังหวัดพะเยามีการปลูกขาย และมีผู้ทำเป็นยากินบำรุงร่างกายคือ พ่อศรี จันทร์แก้ว ที่บ้านห้วยหม้อ ตำบลบ้านตุ่น อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา ท่านรับประทานดีปลากั้งเป็นทั้งผักและยาเพิ่มกำลัง ขาแข้งไม่ปวดไม่เมื่อย ข้ามเขาไม่เหนื่อย แม้จะอายุ ๖๓ ปีแล้ว ยังสามารถทำนา เดินตามรถไถนาได้สบายๆ… ..Continue

บันทึกของแผ่นดิน ๘ (เฒ่าล้มลุก)

สรรพคุณหนึ่งของเฒ่าล้มลุกที่พ่อประกาศเคยเล่าให้ฟังคือ การใช้รากต้มกินเป็นยาแก้ปวดเข่า ปวดข้อ ข้อปูด ข้อโปน เข่าปูด เข่าโปน ซึ่งเป็นลักษณะอาการหนึ่งของโรคเก๊าต์ มีรายงานการศึกษาที่นำพืชสมุนไพรทั้งหมด ๔๑ ชนิดมาทดสอบฤทธิ์การทำงานยับยั้งเอนไซม์แซนทีนออกซิเดส พบว่าเสี้ยวแดงสามารถยับยั้งการทํางานของเอนไซม์แซนทีนออกซิเดส เช่นเดียวกับอัลโลพูรินอล (allopurinol) ซึ่งเป็นยารักษาโรคเก๊าต์แผนปัจจุบันได้ ในระดับปานกลาง ..Continue

บันทึกของแผ่นดิน ๘ (ชุมเห็ดไทย)

…หมอยาพื้นบ้านยังบอกว่า กินผักหลับมืนแล้วจะทำให้ไม่อ้วน ร่างกายคล่องแคล่วว่องไว ตอนแรกก็เข้าใจว่า คงเนื่องมาจากสรรพคุณในการระบายของชุมเห็ดไทย แต่ปัจจุบันมีการศึกษาพบว่าเมล็ดของชุมเห็ดไทยมีฤทธิ์ต้านการสะสมของไขมันจริงๆ การศึกษาที่ทำกับเซลล์ไขมันที่เลี้ยงในหลอดทดลองพบว่า ค่าไตรกลีเซอไรด์ของเซลล์ที่เลี้ยงด้วยอาหารเลี้ยงเซลล์ที่มีสารสกัดเอทานอลจากเมล็ดชุมเห็ดไทยประกอบอยู่ลดลง เมื่อเทียบกับเซลล์ที่เลี้ยงด้วยอาหารเลี้ยงเซลล์ธรรมดา… ..Continue