ไต เรื่องใหญ่ ต่อสุขภาพ(บันทึกของแผ่นดิน ๑๑)

ไต เรื่องใหญ่ ต่อสุขภาพ (บันทึกของแผ่นดิน ๑๑)


…..โรคไตเรื้อรังเป็นปัญหาสาธารณสุขที่ทวีความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ ในแง่จำนวนผู้ป่วย และภาระทางเศรษฐกิจและสังคมที่ประเทศต้องแบกรับทั้งในส่วนของรัฐ ผู้ป่วย ญาติ และบุคลากรที่ดูแล ปัจจุบันคนไทยป่วยด้วยโรคไตเรื้อรังประมาณ ๘ ล้านคน และเพิ่มสูงขึ้นทุกปี หนึ่งในสาม มีอายุน้อยกว่า ๖๐ ปี เป็นผู้ป่วยระยะสุดท้าย ๒๐๐,๐๐๐ คน ซึ่งต้องได้รับการฟอกเลือดหรือล้างไต และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นร้อยละ ๑๕-๒๐ ต่อปี ซึ่งรัฐบาลต้องเสียค่าใช้จ่ายในการรักษาปีละ ๒๐,๐๐๐ ล้านบาท ส่วนผู้ป่วยที่ล้างไตมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยเดือนละ ๓๐,๐๐๐ บาท
…..จึงไม่น่าแปลกใจว่า โรคไตกลายเป็นปัญหาสุขภาพที่คนกลัวหนักกลัวหนา โดยเฉพาะโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายหรือไตวาย จนกล่าวกันว่าเป็น “มหันตภัยเงียบ” หรือ “โรคตายไว” เพราะกว่าจะรู้ตัวหรือได้รับการวินิจฉัย ก็มักพบว่าไตฝ่อเกือบหมดแล้ว ทำให้ฟื้นคืนดีได้ยาก ได้แต่รักษาแบบประคับประคองไป บางคนก็ว่า “ไตวายร้ายกว่ามะเร็ง” เนื่องจากบั่นทอนคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและญาติผู้ดูแล มีค่าใช้จ่ายที่สูงมากอย่างต่อเนื่องจนกว่าผู้ป่วยจะได้รับการผ่าตัดปลูกถ่ายไตหรือเสียชีวิต
…..โรคไตเรื้อรังแท้ที่จริงเป็นเครื่องสะท้อนความเสื่อมของร่างกายทั้งระบบ ซึ่งเกิดจากความผิดปกติหรือความเสื่อมของระบบอื่นๆ ก่อนแล้วค่อยลุกลามไปยังไต บวกกับการแบกรับภาระในการกำจัดของเสียและสารพิษออกจากร่างกายซึ่งเป็นหน้าที่สำคัญของไต ต้นเหตุใหญ่ๆ ของโรคไตเรื้อรัง มาจากโรคเรื้อรังโดยเฉพาะเบาหวาน ความดันโลหิต การรับสารพิษหรือสารที่เป็นภาระแก่ร่างกาย เช่น การบริโภคเค็มจัด ปัญหาในระบบทางเดินปัสสาวะที่ลุกลามไปถึงไต สาเหตุเหล่านี้ค่อยๆ บ่อนทำลายการทำงานของไตจนเสื่อมสภาพทีละน้อย จนในที่สุดเข้าสู่ภาวะล้มเหลว ทั้งๆ ที่เป็นอวัยวะที่ธรรมชาติสร้างให้มีขีดความสามารถสูงมาก
…..ปัญหาโรคไตมีความยอกย้อนตรงอวัยวะที่คอยกำจัดภาระของเสียให้ร่างกายคนเรา กลับกลายเป็นภาระอันหนักอึ้งทั้งในด้านค่าใช้จ่ายและการดูแล ปรากฏการณ์โรคไตเรื้อรังให้บทเรียนด้านสุขภาพที่สำคัญ เพราะเมื่อถึงขั้นไตล้มเหลวแล้ว การบำบัดใดๆ ก็เป็นการรักษาที่ปลายเหตุ การบรรเทาโรคไตเรื้อรังหรือป้องกันโรคไตจึงต้องย้อนกลับไปควบคุมหรือป้องกันที่ต้นเหตุที่กล่าวมาแล้ว
…..หัวใจของการดูแลไตอยู่ที่การมีความรู้เกี่ยวกับไต ตั้งแต่ หน้าที่ การทำงาน ความเกี่ยวข้องกับระบบอื่นๆ สาเหตุและสัญญาณของความเสื่อมสภาพ อาการ วิธีการดูแลเชิงป้องกันและบำบัดรักษา แล้วนำไปปฏิบัติอย่างเคร่งครัดหรือให้อยู่ในวิถีชีวิต องค์ความรู้ในการดูแลไตไม่ได้มีอยู่เฉพาะในการแพทย์แผนปัจจุบัน แต่ยังมีการปฏิบัติในการแพทย์แผนไทย การแพทย์พื้นบ้าน และการใช้สมุนไพรต่างๆ ของชาวบ้าน ซึ่งมีความเข้าใจและการอธิบายเรื่องไตที่แตกต่างออกไป อย่างไรก็ตามความแตกต่างนี้ไม่ได้เป็นความขัดแย้ง ตรงกันข้าม ความรู้สมัยใหม่และงานวิจัยที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แสดงให้เห็นความสอดคล้องกันบางอย่างระหว่างสองแนวทางนี้ ซึ่งสามารถนำมาใช้ในแบบประสานพลัง หรือ เสริมจุดอ่อนจุดแข็งของกันและกัน ก็จะเกิดประโยชน์สูงสุดในการแก้ปัญหาโรคไต

หม่อน ไม้เพื่อไหมและไต

…ใบและผลหม่อนเป็นอาหารสมุนไพรที่ชาวบ้านเชื่อว่าบำรุงร่างกาย ทำให้รู้สึกสดชื่น บรรเทาอาการปวดศีรษะ ช่วยให้ระบบขับถ่ายดีขึ้น ยอดและใบอ่อนนำมาหั่นรับประทานเป็นผักข้าวยำ หรือใช้เลี้ยงสัตว์ เช่น วัว แพะ เป็นต้น ใบหม่อนสามารถใช้เป็นสมุนไพรปรุงรส นำมาใส่ในน้ำซุปปรุงรสชาติให้ดีขึ้น หรือใส่ในผงนัวแทนผงชูรส… ..Continue

หญ้าเจ้าชู้ รู้ไว้ ใช้แก้บวม

…หญ้าเจ้าชู้มีถิ่นกำเนิดในทวีปเอเชีย เมล็ด (ผลแห้ง) ของหญ้าเจ้าชู้สามารถติดไปกับเสื้อผ้า ขนสัตว์ หรือสัมภาระต่างๆ ได้ง่าย จนมีฉายาว่า หญ้าเจ้าชู้ ในประเทศที่มีหญ้าเจ้าชู้ขึ้นจะมีภูมิปัญญาพื้นบ้านในการใช้สมุนไพรชนิดนี้คล้ายๆ กัน … ..Continue

หญ้าคา ผู้รักษาธาตุดิน

… ส่วนตำรายาไทยกล่าวไว้ว่า รากหญ้าคารสจืด แก้ร้อนใน กระหายน้ำ เป็นยาขับปัสสาวะ บำรุงไต แก้ดีซ่าน ตาเหลือง ตัวเหลือง อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร หมอยาพื้นบ้านใช้รากหญ้าคาในตำรับยาริดสีดวง ยาโรคกระเพาะ ยาแก้ร้อนใน ปัสสาวะมีสีเหลือง นิ่ว หรือเวลาปัสสาวะแล้วปวดขัด แม่หมอมุสลิมทางภาคใต้ใช้รากหญ้าคาเป็นยาฟื้นฟูร่างกายสตรีหลังคลอด รากหญ้าคาเป็นส่วนผสมอยู่ในน้ำจับเลี้ยงและยาขม เช่น ยาขมน้ำเต้าทอง เป็นต้น … ..Continue

แสมสาร ขับพิษ ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ

…แสมสารเป็นพืชในตระกูลเดียวกับขี้เหล็ก มีดอกสวยงาม นิยมปลูกเป็นไม้ประดับ แสมสารมีเนื้อไม้ที่แข็งแรงทนทาน จึงนิยมนำมาใช้ต่อเรือ หรือทำอุปกรณ์สำหรับบดทุบในการประกอบอาหาร ดอกและใบอ่อนนำมาแกงกินได้เหมือนดอกขี้เหล็ก มีสรรพคุณช่วยให้นอนหลับสบาย ขับถ่ายดี แม่หมอสามจังหวัดภาคใต้บอกว่า ยอด ใบอ่อน และดอกอ่อน … ..Continue